
Мэта ВМА: Удасканаленне прафесійнай кампетэнтнасці настаўнікаў па пытаннях выхавання і развіцця асобы вучняў сродкамі вучэбных прадметаў „Беларуская мова“ і „Беларуская літаратура“
Задачы на 2026/2027 навучальны год:
1. Удасканальваць прафесійную кампетэнтнасць настаўнікаў па фарміраванні функцыянальнай пісьменнасці навучэнцаў.
2. Удасканальваць прафесійную кампетэнтнасць настаўнікаў па выкарыстанні выхаваўчага патэнцыялу на вучэбных і факультатыўных занятках, накіраваных на выхаванне і развіццё асобы вучня.
3. Удасканальваць прафесійную кампетэнтнасць настаўнікаў па арганізацыі і правядзенні сучаснага ўрока, накіраванага на развіццё і выхаванне асобы вучня.
4. Забяспечыць арганізацыю якаснай і выніковай работы з адоранымі і высокаматываванымі вучнямі ў конкурсным і алімпіядным рухах; даследчай дзейнасці, па падрыхтоўцы навучэнцаў да выпускных экзаменаў на II ступені агульнай сярэдняй адукацыі, цэнтралізаванага экзамену на III ступені агульнай сярэдняй адукацыі, цэнтралізаванаму тэсціравання.
5. Працягнуць працу па метадычным суправаджэнні настаўнікаў у працэсе атэстацыі на кваліфікацыйныя катэгорыі, абагульненню і распаўсюджванню эфектыўнага педагагічнага вопыту.
План правядзення пасяджэнняў ВМА
|
№ п/п |
Дата |
Форма правядзення,
|
Тэма пасяджэння |
Пытанні для абмеркавання |
Адказныя |
Выніковы матэрыял
|
|
1. |
31.08.2026 |
калектыўная; інструктыўна-метадычная нарада |
Асаблівасці арганізацыі вучэбнага працэсу ва ўстановах агульнай сярэдняй адукацыі ў 2026/2027 навучальным годзе.
|
|
Г.М.Саланкова
Т.А.Севярын
Н.І.Канопліч
Г.М.Саланкова
Г.Д.Чайка
Г.М.Саланкова
|
Стварэнне на серверы гімназіі нарматыўнай папкі |
|
2. |
31.10.2026 |
калектыўная; навучальны семінар-практыкум |
“Выпускны экзамен па беларускай мове на ІІ ступені агульнай сярэдняй адукацыі ў форме пераказу як эфектыўная праверка ўзроўню авалодання навучэнцамі ўменнем карыстацца беларускай мовай ва ўсіх відах маўленчай дзейнасці”
|
1. Класіфікацыя пераказаў: навучальныя, кантрольныя, у т. л. экзаменацыйныя. 2. Пераказ як спосаб фармавання камунікатыўных уменняў і навыкаў звязнага маўлення; эфектыўныя прыёмы для аналізу тэксту, вызначэння тэмы, ідэі кампазіцыйных і моўных з'яў. 3. Сучасныя падыходы да працы над пераказам пры падрыхтоўцы да выніковай атэстацыі па беларускай мове ў 9 класе. 5. Выкарыстанне заданняў, накіраваных на разуменне ўсяго тэксту: кожнай яго часткі, выяўленне прычынна-выніковых сувязей і адносін, разуменне паслядоўнасці выкладання падзей. 6. Праблемы, з якімі сутыкаюцца вучні пры напісанні пераказаў, і спосабы іх вырашэння.
|
Г.М.Саланкова
Т.А.Севярын
Н.І.Канопліч
Г.Д.Чайка
Г.М.Саланкова
|
Складанне алгарытму па арганізацыі працы пры напісанні пераказу (навучальнага, кантрольнага, экзаменацыйнага).
|
|
3. |
27.12.2026 |
Калектыўная, семінар-практыкум
|
“Напрамкі працы па падрыхтоўцы да цэнтралізаванага экзамену па беларускай мове па завяршэнні навучання і выхавання на III ступені агульнай сярэдняй адукацыі”
|
1. Нарматыўна-прававое забеспячэнне выпускнога экзамену па беларускай мове ва ўстановах агульнай сярэдняй адукацыі па завяршэнні навучання і выхавання на III ступені агульнай сярэдняй адукацыі. 2. Асаблівасці пабудовы ўрока беларускай мовы ў XI класе: адбор навучальнага зместу, арганізацыя індывідуальнай і калектыўнай вучэбна-пазнавальнай дзейнасці навучэнцаў як паказчык падрыхтоўкі навучэнцаў да цэнтралізаванага экзамену. 3. Выкарыстанне навучальных дапаможнікаў для X, XI класаў пры падрыхтоўцы навучэнцаў да цэнтралізаванага экзамену па беларускай мове на III ступені агульнай сярэдняй адукацыі 4. Арганізацыя абагульняючага паўтарэння як эфектыўны метад да выніковай атэстацыі і сістэматызацыі ведаў вучняў пры падрыхтоўцы да цэнтралізаванага экзамену. 5. Навучальныя і кантрольныя тэставыя работы: этапы распрацоўкі тэстаў розных тыпаў (планаванне, змест заданняў, выбар формы тэставых заданняў, складанне ключа).
|
Г.М.Саланкова
Т.А.Севярын
Н.І.Канопліч
Настаўнікі ВМА
|
Планы-канспекты ўрокаў з выкарыстаннем тэставых заданняў на ўроках беларускай мовы |
|
4. |
26.03.2027 |
семінар-практыкум
|
“Прафесійная кампетэнтнасць настаўніка беларускай мовы і літаратуры як аснова для развіцця інтэлектуальнай, эмацыянальнай, эстэтычнай сферы асобы вучня сродкамі мовы і літаратуры” |
1. Фарміраванне ў вучняў сістэмы маральных каштоўнасцей, сацыяльна адобраных паводзін, спосабаў прадуктыўнай камунікацыі праз змест вучэбнага матэрыялу па беларускай мове і літаратуры. 2. Рэалізацыя выхаваўчага патэнцыялу ўрока і асобаснага развіцця вучняў, накіраваных на метапрадметныя і прадметныя вынікі: - вызначэнне выхаваўчых магчымасцей навучальнага матэрыялу; - пастаноўка рэальна дасягальных выхаваўчых мэт; - выхаванне вучняў на гуманістычных, агульначалавечых каштоўнасцях як аснова інтэлектуальнага, творчага развіцця іх асобы; - фарміраванне ў вучняў жыццёва неабходных якасцей: адказнасці, самастойнасці, працавітасці, уседлівасці, працаздольнасці і інш. - уважлівае стаўленне да вучняў, захаванне педагагічнага такту, супрацоўніцтва з вучнямі. 3. Рэалізацыя выхаваўчых задач на ўроках беларускай мовы і літаратуры праз выкарыстанне разнастайных метадаў навучання як аснова развіцця асобы вучняў. 4. Пераемнасць у рэалізацыі выхаваўчага патэнцыялу і развіцця асобы навучэнцаў на навучальных і факультатыўных занятках па беларускай мове і літаратуры. 5. Выпускны экзамен па завяршэнні навучання і выхавання на II ступені агульнай сярэдняй адукацыі і цэнтралізаваны экзамен (ЦЭ) па вучэбным прадмеце «Беларуская мова» па завяршэнні навучання і выхавання на III ступені агульнай сярэдняй адукацыі як паказчык сфарміраванасці прадметных кампетэнцый вучняў. 6. Аналіз вынікаў удзелу вучняў у 1 этапе абласной алімпіядзы. Падрыхтоўка да другога этапу абласной алімпіяды па вучэбных прадметах сярод навучэнцаў 4-9 класаў. |
Г.М.Саланкова
Т.А.Севярын
Н.І.Канопліч
Настаўнікі ВМА
|
Стварэнне сцэнара вучэбнага занятку з метадычна абгрунтаваным уключэннем адукацыйных тэхналогій і методык, заснаваных на дыялогу і супрацоўніцтве, як сродку развіцця асобасных і метапрадметных кампетэнцый вучняў на розных этапах урока. Рэкамендацыі па пытаннях развіцця і выхавання асобы навучэнцаў сродкамі беларускай мовы і літаратуры.
|
|
5. |
04.06.2027 |
Калектыўная, круглы стол
|
Вынікі вучэбна-метадычнага аб’яднання настаўнікаў беларускай мовы і літаратуры за 2023/2024 навучальны год |
|
Г.М.Саланкова
Т.А.Севярын
Н.І.Канопліч Г.Д.Чайка
|
Стварэнне панарамы дыдактычных матэрыялаў |
БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА https://adu.by/ru/homeru/obrazovatelnyj-protsess-2023-2024-uchebnyj-god/obshchee-srednee-obrazovanie/uchebnye-predmety-v-xi-klassy/belaruskaya-litaratura.html
Для якаснай падрыхтоўкі вучняў да ЦТ
https://drive.google.com/drive/folders/1rIYbuSv04eLRB7v5InaSW0ygMhZvK02s?usp=sharing
Для якаснай падрыхтоўкі вучняў да алімпіяд
https://docs.google.com/document/d/1rqMTxGhkMhrgyk97kIoEpQJmzadNRGgd/edit?usp=sharing&ouid=116379728212694338176&rtpof=true&sd=true
Карысную інфармацыю пры падрыхтоўцы да вучэбных заняткаў можна знайсці на наступных інтэрнэт-рэсурсах:
http://www.belarus.by/ru/travel/heritage – афіцыйны сайт Рэспублікі Беларусь;
http://www.belstat.gov.by/ – Статыстычны штогоднік Рэспублікі Беларусь;
https://adu.by Образовательный процесс. Общее среднее образование / Учебные предметы. V–XI классы / Беларуская мова, Беларуская літаратура;
http://edu.gov.by – Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь;
www.nlb.by – Нацыянальная бібліятэка Беларусі;
http://www.kupalauski.by – Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы;
http://www.bellitmuseum.by – Дзяржаўны музей гісторыі беларускай літаратуры;
http://bagdanovich.museum.by – Літаратурны музей Максіма Багдановіча;
http://www.yakubkolas.by – Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа;
http://www.kupala-museum.by – Дзяржаўны літаратурны музей Янкі Купалы;
http://www.lim.by – рэдакцыйна-выдавецкая ўстанова «Выдавецкі дом “Звязда”».
Спіс Web 2.0-рэсурсаў
1. http://learningapps.org/ - рэсурс з шаблонамі адукацыйных гульняў
2. http://www.easynotecards.com/ - сайт для стварэння картак
3. https://www.smore.com/ - сайт для распрацоўкі флаераў
4. http://www.jigsawplanet.com/ - сайт для стварэння пазлаў
5. http://www.eslvideo.com/ - стварэнне віктарын на аснове відэа
6. http://rebus1.com/index.php?item=rebus_generator – генератар рэбусаў
7. https://realtimeboard.com/ - рэсурс для стварэння флэш-картак
8. http://quizlet.com/ - рэсурс для стварэння гукавых картак
9. http://wikiwall.ru/ - сайт для стварэння насценгазет і прэзентацый
10. http://prezi.com/ - сайт для стварэння прэзентацый новага пакалення
11. http://www.spiderscribe.net/ - сайт для стварэння інтэлектуальных карт
12. http://www.slideboom.com/ - магчымасць загрузкі і прагляду прэзентацый у Інтэрнэт
13. http://mind42.com/ - стварэнне інтэлектуальных карт
14. https://realtimeboard.com/ - віртуальная дошка
15. https://soundcloud.com/ - рэсурс з аўдыяфайламі
16. https://www.blendspace.com/ - стварэнне адукацыйных міксаў
17. http://photopeach.com/ - стварэнне слайдшоу і віктарын
18. http://hochu-v-shkolu.blogspot.com/search/label/Web%202.0 – спасылка на больш за 100 рэсурсаў
19. http://hbs.schools.by/pages/elektronnye-sredstva-obuchenija - спасылка на электронныя сродкі навучання па беларускай мове і літаратуры
20. https://plickers.com/ - комплекс для правядзення франтальных апытванняў
Карысныя інфармацыйныя рэсурсы для настаўнікаў беларускай мовы і літаратуры
Агульнае
Сайт Нацыянальнай бібліятэкі https://www.nlb.by/
Сайты для настаўнікаў
Сайт Нацыянальнага інстытута адукацыі http://adu.by/ru/
Сайт Міністэрства адукацыі http://edu.gov.by/
Сайт Гомельскага абласнога інстытута развіцця адукацыі http://iro.gomel.by/
Партал для настаўнікаў http://www.nastaunik.info/
Сайты настаўнікаў
Сайт настаўніка беларускай мовы і літаратуры Васіля Жуковіча http://zhukovich4.narod.ru/
Блог Ірыны Казачэнкі https://presentdaymova.wordpress.com/
Сіняя птушка https://sites.google.com/view/ptushka/
Сайт настаўніка беларускай мовы і літаратуры Мігаль Алены http://migalayte.ucoz.ru/
Блог "Інтэрактыўныя гульні па беларускай мове і літаратуры" http://intgulni.blogspot.com.by/
Блог "Цікава пра мову" http://movahalch.blogspot.com.by/
Блог беларускіх прыказак http://belprykaz.blogspot.com.by/
Блог беларускіх загадак http://belzag.blogspot.com.by/
Электронныя кнігі і бібліятэкі
Беларускія слоўнікі http://slounik.org/
Беларуская Інтэрнэт-бібліятэка "Камунікат" http://kamunikat.org/
Бібліятэка Флібуста http://flibusta.net
Творы беларускай літаратуры
Казкі беларускія http://kazki.by/
Народныя казкі для дзетак http://kazki.unicef.by/
Беларуская палічка http://knihi.com/
Творы беларускай літаратуры http://znichka.ucoz.com/
Беларускія вершы http://vershy.ru/
Сайт “Родныя вобразы” http://rv-blr.com/
Вершы пра вайну http://sledvainy.ru/
Вершы пра каханне http://moykahany.ru
Вершы пра маці http://matulya.ru/
Вершы пра лета http://kupalle.ru/
Вершы пра вясну http://soneyka.ru/
Вершы пра зіму http://zaviruha.ru/
Вершы пра восень http://listapad.ru/
Вершы для дзяцей http://vyaselka.ru/
Вершы пра беларускую мову http://belmova.ru/
Вершы пра Беларусь http://sinyavokaya.ru/
Вершы пра чыгунку http://chygunka.ru/
Вершы пра знакамітых беларусаў http://belarusy.net/
Вершы і проза пра Чарнобыль http://charnobyl.ru/
Камуністычныя вершы http://exussr.ru/
Пераклады беларускіх вершаў http://peraklady.ru/
Водгукі на вершы http://vodguki.ru/
Сайты, прысвечаныя творчасці пісьменнікаў
Саюз пісьменнікаў Беларусі http://www.oo-spb.by/
Саюз беларускіх пісьменнікаў http://lit-bel.org/
Літаратурны музей Максіма Багдановіча http://bagdanovich.museum.by/
Літаратурны музей Янкі Купалы http://kupala-museum.by/
Літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа http://yakubkolas.by/
Музей гісторыі беларускай літаратуры http://bellitmuseum.by/
Сайт, прысвечаны творчасці Максіма Багдановіча http://bogdanovich149.narod.ru
Сайт, прысвечаны творчасці Янкі Купалы http://yankakupala.ru/
Сайт, прысвечаны творчасці Якуба Коласа http://yakubkolas.ru/
Сайт, прысвечаны творчасці Максіма Танка http://maksimtank.ru/
Сайт, прысвечаны творчасці Аркадзя Куляшова http://kulyashou.ru/
Сайт, прысвечаны творчасці Уладзіміра Някляева http://nekliaev.by/
Сайт, прысвечаны творчасці Таццяны Дзям’янавай http://www.lightynna.ru/
Сайт, прысвечаны творчасці Таццяны Зіненка http://zinenka.ru/
Сайт, прысвечаны творчасці Яўгеніі Янішчыц http://yaugeniya.ru/
Сайт, прысвечаны творчасці Рыгора Барадуліна http://baradulin.ru/
Сайт, прысвечаны творчасці Петруся Броўкі http://brouka.ru/
Сайт, прысвечаны творчасці Пімена Панчанкі http://panchanka.ru/
Сайт, прысвечаны творчасці Васіля Быкава http://www.bykau.info/
Сайт, прысвечаны творчасці Ніла Гілевіча http://gilevich.ru
Сайт з партрэтамі пісьменнікаў (медалі, бюсты, карціны) http://www.adradjency.narod.ru/
Музычныя сайты
Сайт ансамбля “Песняры” http://www.pesnyary.com/
Сайт гурту “Палац” www.palac.org
Сайт гурту “Сябры” http://www.syabry.com/
Сайт Алесі http://www.alesya.by/
Сайт Ірыны Дарафеевай http://irinadorofeeva.ru/ru/
Старонка Іны Афанасьевай https://www.facebook.com/profile.php?id=100000787605523
Сайт Ларысы Грыбалёвай http://www.gribaleva.by/
Сайт Naviband https://naviband.by/
Сродкі масавай інфармацыі
Сайт газеты “Літаратура і мастацтва” www.lim.by
Сайт часопіса “Дзеяслоў” http://dziejaslou.by/
Сайт часопіса “Полымя” http://zviazda.by/be/edition/polymya
Сайт часопіса “Маладосць” http://zviazda.by/be/edition/maladosc
Сайт часопіса “Роднае слова” http://rod-slova.by/
Сайт часопіса "Народная асвета" https://www.n-asveta.by/
Архітэктура і гісторыя, музеі
Сайт па гісторыі сусветнага мастацтва www.arthistory.ru
Партал помнікаў архітэктуры "Глобус Беларуси" http://globus.tut.by
Сайт па гісторыі Беларусі 9 – 18 стст. http://starbel.by/
Нацыянальны мастацкі музей Беларусі http://www.artmuseum.by
Нацыянальны гістарычны музей Беларусі http://histmuseum.by/by/
Нацыянальны гісторыка-культурны музей-запаведнік “Нясвіж” http://www.niasvizh.by/
Музей старажытных народных рамёстваў і тэхналогій “Дудуткі” http://www.dudutki.by/
Гомельскі палац Румянцавых-Паскевічаў http://www.palacegomel.by/
Музей “Выратаваныя мастацкія каштоўнасці” (Брэст) http://values.brest.museum.by/be
Беларускі дзяржаўны музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны http://www.warmuseum.by/
Сайт Брэсцкай крэпасці http://www.brest-fortress.by/
Дзяржаўны мемарыяльны комплекс “Хатынь” www.khatyn.by
Лінія Сталіна http://stalin-line.by/
Белавежская пушча https://npbp.by/
Магілёўскі абласны краязнаўчы музей http://mogilewmuseum.by/
Віцебскі абласны краязнаўчы музей http://vokm.museum.by/
Віртуальныя туры
Музей Элізы Ажэшкі http://hi360v.com/v-tours/35-tour/88-ozheshko
Брэсцкая крэпасць http://sferitus.com/tags/?tag=Brest_Fortress
Віртуальныя туры па Гомелю http://3dpano.by/
Тэатры
Нацыянальны акадэмічны вялікі тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь http://www.bolshoibelarus.by/
Сайт тэатра імя Янкі Купалы www.kupala-theatre.by
Беларускі дзяржаўны тэатр лялек http://www.puppet-minsk.com
Беларускі тэатр юнага гледача http://www.beltuz.by/
Моладзевы тэатр эстрады http://www.estrada.by/
Беларускі дзяржаўны акадэмічны музычны тэатр http://musicaltheatre.by/
Новы драматычны тэатр http://newtheatre.by/
Сучасны мастацкі тэатр http://www.cxt.by/
Рэспубліканскі тэатр беларускай драматургіі http://rtbd.by/
Гомельскі абласны драматычны тэатр http://gomeldrama.by/
Гомельскі гарадскі маладзёжны тэатр http://www.moltheatre.by/
Гомельскі тэатр лялек https://www.puppet.gorodgomel.by/
Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Я. Коласа (Віцебск) http://kolastheatre.by/be
Беларускі тэатр “Лялька” (Віцебск) http://lialka.by/
Гродзенскі абласны тэатр лялек http://grodnolyalka.by/
Гродзенскі абласны драматычны тэатр http://drama.grodno.by/
Мазырскі драматычны тэатр імя І. Мележа http://www.melezh.narod.ru/
Магілёўскі драматычны тэатр http://mdrama.by/
Брэсцкі акадэмічны тэатр драмы http://www.bresttheatre.info/
Веткаўскі музей народнай творчасці http://www.vetka-museum.by/